Παλιοχωριανοί τρέξτε, οι Παφλιώτες δεν έχουν το Θεό τους. «Θα π’λήσουν τα γαδούρια μας»!!!

Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Advertisements

Επιτέλους έβρεξε στο νησί και από το απόγευμα και στο Παλαιοχώρι. Οι μετεωρολόγοι μιλούν για κακοκαιρία. Εμείς οι Παλιοχωριανοί, που ξέρουμε από τον καημό της ανομβρίας και που κάναμε λιτανείες για να βρέξει, λέμε «Καλοκαιρία». Άλλωστε η όμορφη ατμόσφαιρα που δημιουργούσε η βροχή στο χωριό, ο ήχος που δημιουργούσε όταν έπεφτε στον «τσίγκο» του σκέπαστρου της εξώπορτας, η θαλπωρή του τζακιού, η μυρωδιά του βρεγμένου χώματος, η αχλύς της ατμόσφαιρας, το τρέξιμο από το σπίτι στο καφενείο στο «τσαρσί» χωρίς «παρασόλ» και η μυρωδιά του καπνού της αναμμένης ξυλόσομπας έχουν φωλιάσει βαθιά στη ψυχή μας. Μετρούσαμε τις αστραπές και τις βροντές. Θαυμάζαμε την «αντάρα» που σκέπαζε την κορφή της Αγκαθερής και χαμήλωνε να ξαποστάσει μέχρι την «Κουρνέλα». Παρακολουθούσαμε τα παιχνιδίσματα της βροχής στα τζάμια, τα μικρά ρυάκια που δημιουργούνταν σε ήπιες βροχοπτώσεις και τους «βουρκόλακες» (χειμμάρους) που κατέβαιναν ορμητικοί στις καταιγίδες. Τι κι αν άστραφτε και βρόνταγε; Τι κι αν οι κεραυνοί αυλάκωναν τον ουρανό. Τι κι αν γινόμαστε «μουσγούδ»! Όλα μας άρεσαν.Πώς λοιπόν μπορείς να μιλάς για κακοκαιρία; Το Παλαιοχώρι είτε με ήλιο ή συννεφιά, με κρύο ή ζέστη, είτε με βροχή ή χιόνι, όλες τις εποχές είναι πανέμορφο!
Γιάννης Δημ. Χρυσάφης

Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".

Τον αντάμωσες ρε πατριωτάκι και μόνο τον τραυμάτισες; Ας τον σκότωνες να γλίτωνε ο κόσμος!!!

Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".

Δεκαετίες 1950 και 1960. Τα χαζεύαμε ότι ήταν τεράστια. Τα υποδέχονταν στα λιμάνια με βεγγαλικά. Τα τρία αδέλφια «Κανάρης, Καραϊσκάκης, Μιαούλης». Με έξι μποφόρ, αν σε πείραζε η τρικυμία, έπεφτες ξερός. Με εφτά απαγόρευση απόπλου. Γεμάτα όμως αναμνήσεις από τα φοιτητικά μας χρόνια!
Σήμερα μεγαθήρια με χλιδή και παντός καιρού!!!

Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΟΥ 8-11-1912

ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ ΚΑΙ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ 1912
Όπως έχουμε ξαναγράψει στο Παλαιοχώρι εκτός από τους αυτόχθονες κατοίκους είχαν καταφύγει και πολλοί ξενόφερτοι από άλλα μέρη της Ελλάδας, που κυνηγημένοι από τους Τούρκους κατέφευγαν στη δύσβατη και απομονωμένη ορεινή περιοχή γύρω από το Πλωμάρι. Αυτοί διατηρούσαν ως επώνυμο τον τόπο καταγωγής τους, γι’ αυτό υπάρχουν ονόματα Μωραΐτης, Ψαριανός, Ρουμελιώτης, Μαυροθαλασσίτης, Κρητικός, Τηνιακός, Αθηναίος, Χιώτης, Ανδριώτης, Μανιάτης.
Τα χρόνια της τουρκοκρατίας στο Παλαιοχώρι κατοικούσαν μόνο Έλληνες και δεν είναι ιστορικά τεκμηριωμένο αν το χωριό επισκέπτονταν Τούρκοι ζαπτιέδες (χωροφύλακες), ακόμα και για είσπραξη του φόρου της δεκάτης (ουσούρι). Έτσι το Παλαιοχώρι ανέπνεε ελεύθερο αέρα, γιατί λόγω του δύσβατου της περιοχής και της έλλειψης δρόμου από το Πλωμάρι οι Τούρκοι απέφευγαν να πάνε στο χωριό, αφού η διαδρομή εγκυμονούσε πολλούς κινδύνους. Οι μεταφορές και μετακινήσεις γίνονταν με τα πόδια, τα ζώα και με γκαζολίνες μέσω Μελίντας. Ο χωματόδρομος για αυτοκίνητα, 13 περίπου χιλιόμετρα από την Άμαξο, έγινε το 1948. Ο σημερινός παραλιακός δρόμος, ήταν ο πιο σύντομος αγροτικός δρόμος από Μελίντα προς Πλωμάρι.
Με την κήρυξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου στις 5 Οκτωβρίου 1912 οι Τούρκοι διέταξαν επιστράτευση, αλλά κανένας Παλιοχωριανός δεν δέχτηκε να υπηρετήσει τους Τούρκους. Πολλοί Παλιοχωριανοί πέρασαν στην ελεύθερη Ελλάδα και κατατάχθηκαν στον Ελληνικό Στρατό. Άλλοι κρύφτηκαν στα δύσβατα βουνά (Πριόνα, Χορταρού, Βούναρο, Σίντα κλπ). Αντίθετα μετά την απελευθέρωση με ενθουσιασμό κατατάχθηκαν εθελοντικά στον ελληνικό στρατό και πο¬λέμησαν τους Τούρκους στη μάχη του Κλαπάδου και στη μικρασιατική εκστρατεία. Τα ονόματά τους είναι γραμμένα στο Ηρώο.
Την περίοδο πριν την απελευθέρωση οι Παλιοχωριανοί, με πρωτοστατούντα τον παπά-Βασίλη Πανανή, μετείχαν, με κίνδυνο της ζωής τους, σε μεγάλα συλλαλητήρια για την ένωση του νησιού μας με την Ελλάδα, μπροστά από το Διοικητήριο και τα ξένα προξενεία στη Μυτιλήνη, που μετέβαιναν με τα πόδια, φωνάζοντας «Ένωση ή Θάνατος».
Το χαρμόσυνο μήνυμα της Απελευθέρωσης, ότι έφθασε ο ελληνικός στόλος στο νησί με ναυαρχίδα το θρυλικό θωρηκτό «Αβέρωφ» υπό το ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, έφερε στο χωριό, όπως ανεπίσημα έχει αναφερθεί, ο ναύτης Γιάννης Σκυβαλάκης, που επονομάστηκε «ο Κρητικός», ανήμερα της γιορτής των Ταξιαρχών 8 Νοεμβρίου 1912.
Η Παράδοση λέει ότι από τον κυβερνήτη του πλοίου του πολεμικού ναυτικού που ναυλοχούσε έξω από το λιμάνι του Πλωμαρίου ορίστηκαν ναύτες για να μεταβούν, με συνοδεία κάποιου ντόπιου που θα έδειχνε το δρόμο, στα χωριά της επαρχίας και να μεταφέρουν το μήνυμα της Απελευθέρωσης.
Για το Παλαιοχώρι επιλέχθηκε «ο Κρητικός» και με μία ατμάκατο του πολεμικού πλοίου αποβιβάστηκε αυτός και ο συνοδός του στη Μελίντα και από εκεί «ποδαράδα» για το χωριό. Όταν έφθασαν στο Παλαιοχώρι κατά το μεσημέρι βρήκαν ένα χωριό έρημο. Στο ναύτη έκανε μεγάλη εντύπωση ότι ένα τόσο μεγάλο χωριό ήταν έρημο από ανθρώπους. Υπέθεσε ότι θα είχαν φύγει στα βουνά, φοβούμενοι τους Τούρκους. Έψαχνε λοιπόν να βρει κάποιον να ρωτήσει τι είχε συμβεί. Περιοδεύοντας στο χωριό είδε σε κάποιο παράθυρο στον «απάνω μαχαλά» μια ανήμπορη γριούλα να κάθεται πίσω από ένα παράθυρο. Της φώναξε και τη ρώτησε, γιατί το χωριό δεν είχε ανθρώπους; Εκείνη του απάντησε γελώντας «ότι το χωριό έχει 1.500 κατοίκους, αλλά όλοι λείπουν στο πανηγύρι του Ταξιάρχη. «Πάρε, του είπε, τον αγροτικό δρόμο στα ανατολικά του χωριού και προχώρα ίσια χωρίς να στρίψεις πουθενά. Στα δυο περίπου χιλιόμετρα, δέκα λεπτά δρόμο για σένα που είσαι παλικάρι, θα δεις ένα κόκκινο ξωκλήσι. Εκεί είναι όλοι. Άντε να προσκυνήσεις και να πεις τα ευχάριστα μαντάτα». Όταν έφθασε «ο Κρητικός» έμεινε άναυδος. Πάνω από χίλιοι κάτοικοι, μικροί, μεγάλοι, άνδρες, γυναίκες και παιδιά είχαν στήσει τρελό πανηγύρι και χορό με μουσική και ούζα, έξω από το κόκκινο ξωκλήσι του Ταξιάρχη, όπως επέβαλε το έθιμο. Γιατί πάντα μετά τη λειτουργία σε όλα τα ξωκλήσια επακολουθούσε γλέντι.
Όταν ανήγγειλε το μήνυμα της Απελευθέρωσης έγινε ο χαμός με αλαλαγμούς, ζητωκραυγές, ιαχές, κωδωνοκρουσίες και ντουφεκιές. Πάνω στη χαρά «τρατάρανε» το ναύτη και το συνοδό του με μεζέδες και ούζα, τους μέθυσαν και πάνω στο μεθύσι αρραβώνιασαν το ναύτη με την όμορφη «Αμιρ’σούδα». Μετά την απόλυσή του «ο Κρητικός» γύρισε στο Παλιοχώρι, παντρεύτηκε την «Αμιρ’σούδα» και έζησε και πέθανε στο χωριό μας. Έτσι βρήκε εφαρμογή το απόφθεγμα της Παράδοσης «πήγα τσι στου Παλιχώρ’ μι παντρέψαν μι του ζόρ’».
Γιάννης Δημ. Χρυσάφης

Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".

Είναι όμορφα με το φθινόπωρο.
Ανασαίνω.
Ο ήλιος χάνει τη δεσποτεία του, την τρομερή έπαρσή του.
Τα πάντα ημερεύουν· τα πάντα επιστρέφουν στον εαυτό τους.
Γ. Ρίτσος
Οι σημειώσεις της Ιόλης.

Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".
Φωτογραφία του χρήστη Σύλλογος Παλαιοχωριτών Λέσβου "Η ΜΕΛΙΝΤΑ".